Điều trị nghiến răng và rối loạn khớp thái dương hàm
Bạn có đau hoặc khó chịu ở hàm?
Đau hàm, hạn chế há miệng hoặc có tiếng kêu khi cử động có thể liên quan nghiến răng, siết răng hoặc TMD. Cảm giác mỏi má, mỏi hàm khi thức dậy hay răng sứt gãy cũng là dấu hiệu cần kiểm tra. Phòng khám tìm nguyên nhân, điều trị bằng máng và hướng dẫn thay đổi thói quen. Hãy trao đổi nếu bạn có triệu chứng.
Nghiến răng và siết răng là gì?
Nghiến răng (teeth grinding) là cử động cọ xát răng không chủ ý khi ngủ, có hoặc không có tiếng. Người bệnh có thể không biết cho đến khi người thân nhắc. Thuật ngữ y khoa là bruxism.
Siết răng (clenching) là cắn chặt răng ban ngày hoặc khi ngủ. Thói quen có thể xuất hiện lúc tập trung, căng thẳng hoặc mang vật nặng. Nghiến và siết răng tạo tải lên răng, nướu và khớp hàm.
Lực nghiến hoặc siết răng được ghi nhận có thể bằng 3–10 lần lực nhai thức ăn. Tải kéo dài có thể gây mòn, nứt răng, bong hoặc vỡ miếng trám và mão, đồng thời làm bệnh nha chu nặng hơn.
Cơ hàm căng kéo dài gây đau và mỏi. Sự liên kết với cơ cổ, vai có thể góp phần gây đau vai và đau đầu.
Rối loạn khớp thái dương hàm (TMD) là gì?
TMD là nhóm triệu chứng do vấn đề ở khớp hoặc cơ hàm. Khớp thái dương hàm nằm trước tai, giúp mở và đóng miệng. Quá tải khớp hoặc cơ vận động có thể gây đau và khó chịu.
Tình trạng gặp nhiều ở phụ nữ 20–40 tuổi, có thể liên quan căng cơ và thay đổi nội tiết. Nam giới và người cao tuổi cũng có thể mắc. Bệnh tiến triển có thể gây khó ăn, khó nói hoặc trật hàm; có thể đi kèm đau đầu, đau vai, ù tai và chóng mặt.
Nguyên nhân nghiến răng và TMD
Vai trò của TCH và các yếu tố gây bệnh
Trước đây khớp cắn được xem là nguyên nhân chính. Quan điểm hiện nay nhìn nhận bệnh do nhiều yếu tố phối hợp, gồm căng thẳng và thói quen sinh hoạt.
TCH (Tooth Contacting Habit), thói quen để hai hàm răng chạm nhau, là yếu tố được quan tâm. Ngoài khi ăn và nói, răng hai hàm nên tách nhau. Tiếp xúc kéo dài không chủ ý tạo tải liên tục lên khớp và cơ nhai, góp phần gây triệu chứng.
Căng thẳng
Căng thẳng và lo âu do công việc hoặc quan hệ xã hội có thể dẫn đến nghiến, siết răng.
Vấn đề khớp cắn
Răng lệch, phục hình không đúng chiều cao hoặc ảnh hưởng của răng khôn có thể làm khớp cắn thiếu ổn định.
Thói quen sinh hoạt
Chống cằm, nằm sấp hoặc nhai một bên tạo thêm tải lên khớp. Tư thế khi dùng máy tính, điện thoại kéo dài cũng ảnh hưởng cơ hàm.
Chấn thương
Khớp bị tổn thương do ngã hoặc va chạm khi chơi thể thao.
Yếu tố khác
Viêm khớp dạng thấp, thay đổi nội tiết và tuổi tác.
Điều trị nghiến răng và TMD tại phòng khám
Hỏi bệnh và kiểm tra
Bác sĩ hỏi thời điểm bắt đầu, yếu tố gây triệu chứng và tình trạng căng thẳng. Kiểm tra độ há miệng, tiếng khớp, căng cơ và chụp X-quang.
Chẩn đoán bằng CT nha khoa
Khi cần, CT nha khoa giúp kiểm tra cấu trúc và hình dạng xương khớp thái dương hàm. Bác sĩ kết hợp hỏi bệnh và thăm khám để loại trừ các nguyên nhân khác và lập kế hoạch điều trị.
Điều trị bằng máng khớp cắn
Máng bảo vệ ban đêm (Night Guard) làm theo răng của bạn giúp giảm tải lên răng và khớp. Máng riêng có độ khít phù hợp hơn sản phẩm bán sẵn.
Điều trị bằng botulinum toxin (Botox)
Phòng khám ưu tiên điều trị bảo tồn, có thể đảo ngược. Với người có lực cắn quá lớn, tiêm botulinum toxin giúp giảm căng cơ, đau và tổn thương răng.
Hướng dẫn thay đổi thói quen
Điều chỉnh chống cằm, nằm sấp và hướng dẫn cách quản lý căng thẳng, thư giãn.
Thuận tiện đi lại
Cách Takadanobaba Station 1 phút đi bộ, khám thứ Bảy và Chủ nhật để thuận tiện tái khám, chỉnh máng.
Ảnh hưởng của nghiến và siết răng
- Nứt răng / ê buốt: men mòn gây nhạy cảm với nóng lạnh và có thể dẫn đến gãy răng.
- Đau vai mạn tính / đau nửa đầu: phản ứng liên quan các nhóm cơ có thể kèm chóng mặt hoặc ù tai.
- Phì đại cơ cắn: vùng góc hàm rộng hơn, ảnh hưởng đường nét khuôn mặt.
Ba nhóm triệu chứng để tự kiểm tra
- Hạn chế há miệng: không thể đặt ba ngón trỏ, giữa và áp út xếp theo chiều dọc vào miệng.
- Đau khớp: đau gần tai khi mở hoặc đóng miệng.
- Tiếng khớp: nghe tiếng lục cục hoặc lạo xạo khi há miệng.
Quy trình điều trị
Hỏi bệnh và tư vấn
Lắng nghe triệu chứng và điều bạn lo ngại.
Kiểm tra và chẩn đoán
Đo độ há miệng, chụp X-quang hoặc CT và kiểm tra khớp cắn.
Giải thích kế hoạch điều trị
Giải thích nguyên nhân, phương án, chi phí và thời gian điều trị.
Làm máng khớp cắn
Lấy dấu, chế tác máng riêng, giao và hướng dẫn sử dụng.
Theo dõi và điều chỉnh
Kiểm tra tiến triển và chỉnh máng theo lịch.
Điều chỉnh thói quen hằng ngày
Giảm căng thẳng
Vận động và ngủ đủ giúp giảm căng cơ.
Chú ý siết răng ban ngày
Khi nhận thấy hai hàm chạm nhau, hãy thả lỏng hàm. Lúc nghỉ, răng trên và dưới nên có khoảng cách nhỏ.
Điều chỉnh thói quen
Tránh chống cằm, nằm sấp và nhai một bên. Giữ thân thẳng, tránh cúi đầu kéo dài.
Tránh vật cứng
Hạn chế nhai bánh quá cứng, đá và nhai kẹo cao su kéo dài.
Thư giãn cơ
Chườm ấm và xoa bóp nhẹ giúp giảm căng cơ.
Câu hỏi thường gặp
Nghiến răng có chữa khỏi được không?
Nghiến răng liên quan căng thẳng và thói quen vô thức nên khó loại bỏ dứt điểm. Máng bảo vệ và thay đổi thói quen giúp giảm tổn thương, kiểm soát triệu chứng.
Có cần đeo máng mãi không?
Khi triệu chứng cải thiện, có thể giảm tần suất theo hướng dẫn. Nếu còn nghiến răng, nên tiếp tục dùng để bảo vệ răng.
TMD có tự khỏi không?
Trường hợp nhẹ có thể cải thiện khi thay đổi thói quen. Nếu đau hoặc khó há miệng kéo dài, hãy đi khám để tránh tiến triển.
Có thể dùng máng bán sẵn không?
Không khuyến nghị. Máng không theo hình răng có thể làm mất cân bằng khớp cắn và tăng triệu chứng.
Nên khám chuyên khoa nào?
Nha khoa hoặc phẫu thuật miệng có thể tiếp nhận. Phòng khám điều trị và có thể giới thiệu chuyên khoa nếu cần xử trí phức tạp.
Dành cho bạn cần điều trị nghiến răng hoặc TMD tại Takadanobaba
Phòng khám 歯科ハミール高田88 kiểm tra và trao đổi để lập kế hoạch theo tình trạng của bạn. Nếu mỏi hàm khi thức dậy hoặc có tiếng khi há miệng, hãy đến khám để tìm nguyên nhân.
