गिजाको रोग
歯科ハミール高田88 प्रमुख डाक्टर
Masashi Motegi
नमस्ते। म प्रमुख डाक्टर Masashi Motegi हुँ।
गिजाको रोग दुखाइ जस्ता लक्षण खासै नदेखिई बढ्छ, र यो वयस्कहरूले दाँत गुमाउने प्रमुख कारण हो। “गिजाबाट रगत आउने” वा “मुखको गन्धको चिन्ता” जस्ता संकेत देखिए चाँडै जाँच गराउन सिफारिस गर्छौं।
歯科ハミール高田88 मा “हस्पिटालिटी” को सिद्धान्तअनुसार जाँचको नतिजा, उपचारको प्रक्रिया, अवधि र शुल्कसम्म ध्यानपूर्वक बताउँछौं, र बिरामीसँग मिलेर गिजाको रोग सुधार्न काम गर्छौं। दाँतलाई थाम्ने आधार जोगाउनु भनेको “सकेसम्म दाँत जोगाउने” मेरो उपचार नीति नै हो।
हाम्रो Takadanobaba समुदायका सबैले जीवनभर आफ्नै दाँतले खानाको आनन्द लिन सकून् भनेर दीर्घकालीन दृष्टिकोणले सहयोग गर्छौं।
गिजाको रोग भनेको के हो
गिजाको रोग भनेको ब्याक्टेरियाको संक्रमणले दाँतलाई थाम्ने गिजा र हड्डी नष्ट हुने रोग हो। जापानका वयस्कहरूमध्ये लगभग 80% गिजाको रोगबाट ग्रस्त छन् वा त्यसको जोखिममा छन् भनिन्छ, र यो दाँत गुमाउने सबैभन्दा ठूलो कारण हो।
दाँत र गिजाको सिमानामा पेरियोडन्टल पकेट भनिने खाल्डो हुन्छ, जहाँ ब्याक्टेरियाको थुप्रो अर्थात् प्लाक जम्मा हुँदा सूजन सुरु हुन्छ। सुरुमा गिजा सुन्निने र रगत आउने लक्षण देखिन्छन्, तर प्रायः दुख्दैन, त्यसैले थाहा पाउन गाह्रो हुन्छ।
उपचार नगरे सूजन गिजाको गहिराइसम्म पुग्छ, र दाँतलाई थाम्ने हड्डी खिइँदै जान्छ। अन्ततः दाँत हल्लिन थाल्छ, र झिक्नुपर्ने पनि हुन सक्छ। चाँडै पत्ता लगाई उचित उपचार गरे रोग बढ्न रोक्न सकिन्छ।
गिजाको रोगको स्व-जाँच
तलका कुनै कुरा मिलेमा गिजाको रोग हुन सक्छ। 3 वा बढी मिलेमा चाँडै दन्त क्लिनिकमा जाँच गराउन सिफारिस गर्छौं।
□ ब्रस गर्दा गिजाबाट रगत आउँछ
□ बिहान उठ्दा मुख टाँसिएजस्तो हुन्छ
□ मुखको गन्धको चिन्ता छ, वा परिवारले भनेका छन्
□ गिजा रातो भई सुन्निएको छ, वा तल झरेको छ
□ दाँतबीच प्रायः खाना अड्किन्छ
□ कडा कुरा चपाउँदा दुख्छ, वा चपाउन गाह्रो छ
□ दाँत हल्लिन्छ, वा माथि उचालिएजस्तो लाग्छ
□ गिजा थिच्दा पीप वा रगत आउँछ
□ चिसो वा गुलियो कुराले सिरिङ्ग हुन्छ
□ दाँत पहिलेभन्दा लामो देखिन्छ
जाँचको नतिजा
0–2 वटा मिलेमा
हाल गिजाको रोगको जोखिम कम छ, तर रोकथामका लागि नियमित जाँच गराउनुहोस्।
3–5 वटा मिलेमा
गिजाको रोग सुरुदेखि मध्यम चरणमा हुन सक्छ। चाँडै दन्त क्लिनिकमा जाँच गराउन सिफारिस गर्छौं।
6 वा बढी मिलेमा
गिजाको रोग धेरै बढिसकेको हुने सम्भावना उच्च छ। सकेसम्म चाँडो दन्त क्लिनिकमा जाँच गराउनुहोस्। उपचार नगरे दाँत गुमाउने जोखिम बढ्छ।
गिजाको रोगका चरण र लक्षण
गिजाको सूजन (सुरुको चरण)
गिजाको सूजन गिजाको रोगको सुरुको चरण हो, जसमा सूजन गिजामा मात्र सीमित हुन्छ। ब्रस गर्दा रगत आउने वा गिजा रातो भई सुन्निने हुन्छ। यस चरणमा दाँतलाई थाम्ने हड्डी खिइसकेको हुँदैन, त्यसैले सही ब्रसिङ र दन्त क्लिनिकमा सफाइले सुधार गर्न सकिन्छ।
लक्षणमा गिजा रातो हुनु, ब्रस गर्दा रगत आउनु, गिजा अलि सुन्निएजस्तो लाग्नु आदि पर्छन्। प्रायः दुख्दैन, त्यसैले बेवास्ता हुने गर्छ।
हल्का पेरियोडन्टाइटिस
सूजन गिजाभित्र गहिरो पुगेर दाँतलाई थाम्ने हड्डी अलिअलि खिइन थालेको अवस्था हो। पेरियोडन्टल पकेट गहिरो हुँदै जान्छ, र सामान्य ब्रसिङले फोहोर पूरै हटाउन सकिँदैन। गिजा सुन्निने र रगत आउने क्रम जारी रहन्छ, र मुखको गन्ध पनि महसुस हुन थाल्न सक्छ।
यस चरणमा दन्त क्लिनिकमा विशेषज्ञ सफाइ आवश्यक हुन्छ। नियमित उपचार र घरायसी हेरचाहमा सुधारले रोग बढ्ने क्रम नियन्त्रण गर्न सकिन्छ।
मध्यम पेरियोडन्टाइटिस
दाँतलाई थाम्ने हड्डी लगभग आधा खिइसकेको अवस्था हो। पेरियोडन्टल पकेट अझ गहिरो हुन्छ, र गिजा तल झरेर दाँत लामो देखिन थाल्छ। दाँत हल्लिन थाल्छ, र कडा कुरा चपाउन गाह्रो हुन सक्छ।
यस चरणमा आधारभूत उपचारका साथै कतिपय अवस्थामा शल्यक्रिया आवश्यक पर्छ। हामी केसअनुसार गिजाको शल्यक्रिया पनि गर्छौं।
गम्भीर पेरियोडन्टाइटिस
दाँतलाई थाम्ने हड्डीको धेरैजसो भाग गुमेर दाँत धेरै हल्लिने अवस्था हो। पीप निस्कने वा मुखबाट तीव्र गन्ध आउने हुन्छ। हेर्दा पनि गिजा तल झरेको र दाँतबीच खाली ठाउँ देखिन्छ। यस चरणसम्म पुगेपछि दाँत झिक्नुपर्ने अवस्था पनि दुर्लभ होइन।
गिजाको रोगको जोखिम र सम्पूर्ण शरीरमा असर
दाँत गुमाउने सबैभन्दा ठूलो कारण
गिजाको रोग दाँत कुहिने रोगभन्दा बढी दाँत गुमाउने कारण हो, र विशेष गरी 40 वर्षमाथिका व्यक्तिमा धेरै देखिन्छ। एक पटक खिइएको हड्डी सामान्य उपचारले फर्किँदैन, त्यसैले चाँडै पत्ता लगाउनु र रोकथाम अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ।
धेरै दाँतमा गिजाको रोग लागेमा चपाउने शक्ति घट्छ, र खानाको गुणस्तर खस्कन्छ। यसले पोषण असन्तुलित बनाई सम्पूर्ण शरीरको स्वास्थ्यमा पनि असर गर्छ।
शरीरका अन्य रोगसँगको सम्बन्ध
हालका अनुसन्धानले गिजाको रोग र शरीरका अन्य रोगबीचको सम्बन्ध स्पष्ट पारेका छन्। गिजाको रोगका ब्याक्टेरिया र सूजन गराउने पदार्थ रगतमार्फत पूरै शरीरमा फैलिएर विभिन्न रोगको जोखिम बढाउने कुरा थाहा भएको छ।
मधुमेहको सम्बन्धमा, गिजाको रोगले रगतमा चिनीको नियन्त्रण बिगार्छ, र उल्टै मधुमेहले गिजाको रोग बढाउँछ भन्ने पारस्परिक असर छ। मुटुरोग र स्ट्रोकको जोखिम पनि बढ्ने भनिन्छ, र धमनी कडा हुने (एथेरोस्क्लेरोसिस) कारण बन्न सक्ने कुरा पनि औँल्याइएको छ।
साथै, गर्भवती व्यक्तिले विशेष ध्यान दिनुपर्छ। गिजाको रोग भएमा समयअगावै जन्म वा कम तौलको बच्चा जन्मने जोखिम बढ्ने रिपोर्ट छ। गर्भधारणको योजना बनाउँदै हुनुहुन्छ वा गर्भवती हुनुहुन्छ भने चाँडै दन्त जाँच गराउन सिफारिस गर्छौं।
हाम्रो गिजाको रोग उपचारका विशेषता
पूर्ण आधारभूत उपचार
हामी गिजाको रोगको आधारभूत उपचारका रूपमा स्केलिङ, SRP (स्केलिङ र रुट प्लानिङ) र PMTC गर्छौं। स्केलिङ भनेको दाँतको सतहमा टाँसिएको टार्टरलाई विशेष उपकरणले हटाउने उपचार हो। टार्टरमा ब्याक्टेरिया फस्टाउने भएकाले नियमित रूपमा हटाउनु महत्त्वपूर्ण छ।
SRP ले पेरियोडन्टल पकेटको गहिराइमा टाँसिएको टार्टर हटाउँछ र संक्रमित दाँतको जराको सतह चिल्लो बनाउँछ। यसले ब्याक्टेरिया टाँसिन कठिन वातावरण बनाई गिजाको सूजन सुधार्छ।
PMTC भनेको दन्त स्वास्थ्यकर्मीले गर्ने विशेषज्ञ सफाइ हो, जसले सामान्य ब्रसिङले हटाउन नसकिने बायोफिल्म र दाग हटाउँछ। हामीकहाँ Airflow (EMS) पनि छ, जसले प्रभावकारी सफाइ सम्भव बनाउँछ।
पेरियोडन्टल पुनर्जनन उपचार पनि उपलब्ध
गिजाको रोगले गुमेको हड्डी पुनर्जनन गर्ने उपचारका रूपमा Regroth वा Emdogain प्रयोग गरी पेरियोडन्टल पुनर्जनन उपचार गर्छौं।
यी औषधिले हड्डीको पुनर्जननमा मद्दत गर्छन्, र अवस्था मिलेमा गुमेका पेरियोडन्टल तन्तु केही हदसम्म फर्काउन सकिन्छ। सबै केसमा लागू हुँदैन, तर दाँत जोगाउने विकल्पका रूपमा विचार गर्छौं।
गिजाको शल्यक्रिया
आधारभूत उपचारले मात्र सुधार गर्न गाह्रो भएमा गिजाको शल्यक्रिया गर्न सकिन्छ। यो गिजा चिरेर दाँतको जरा सिधै सफा गर्ने र अनावश्यक तन्तु हटाउने उपचार हो। हामी केसअनुसार गिजाको शल्यक्रिया गर्छौं। शल्यक्रियाले गहिरो पेरियोडन्टल पकेटलाई कम गहिरो बनाई मेन्टेनेन्स गर्न सजिलो बनाउन सक्छ।
गिजाको रोग उपचारको प्रक्रिया
सोधपुछ र परामर्श
गिजाबाट रगत आउने, सुन्निने, मुखको गन्ध जस्ता लक्षणबारे विस्तारमा बताउनुहोस्। धूम्रपानको बानी वा मधुमेह छ कि छैन भन्ने कुरा पनि गिजाको रोगसँग सम्बन्धित हुने भएकाले जीवनशैलीबारे पनि सोध्छौं। उपचारबारे चिन्ता वा प्रश्न भए निर्धक्क सोध्नुहोस्।
जाँच र निदान
पेरियोडन्टल पकेटको गहिराइ नापेर एक्स-रेमा हड्डीको अवस्था हेर्छौं। गिजाबाट रगत आउने र सुन्निने मात्रा पनि जाँचेर गिजाको रोग कति बढेको छ भनेर सही निदान गर्छौं।
उपचारको व्याख्या
जाँचको नतिजाका आधारमा अहिलेको गिजाको रोगको अवस्था र आवश्यक उपचार बताउँछौं। हल्का भए सफाइ र ब्रस गर्ने तरिकाको निर्देशनले सुधार हुन्छ, तर बढिसकेको भए शल्यक्रिया आवश्यक पर्न सक्छ। उपचारको प्रक्रिया र अवधि बुझिने गरी बताउँछौं।
ब्रस गर्ने तरिकाको निर्देशन र टार्टर हटाउने
दन्त स्वास्थ्यकर्मीले हरेक व्यक्तिलाई मिल्ने सही ब्रस गर्ने तरिका सिकाउँछन्। साथै, विशेष उपकरणले टार्टर ध्यानपूर्वक हटाई पेरियोडन्टल पकेटको गहिराइसम्म सफा गर्छौं। Airflow पनि प्रयोग गरी बायोफिल्म र दाग पनि प्रभावकारी रूपमा हटाउँछौं।
पुनर्मूल्याङ्कन र थप उपचार
सुरुको उपचारको प्रभाव जाँचेर, पेरियोडन्टल पकेट कम गहिरो भएको छ भने नियमित मेन्टेनेन्समा सर्छौं। सुधार पर्याप्त नभए गिजाको शल्यक्रिया वा पुनर्जनन उपचार (Regroth वा Emdogain) जस्ता विशेषज्ञ उपचार विचार गर्छौं। बिरामीको इच्छा पनि सोधेर सबैभन्दा उपयुक्त तरिका छान्छौं।
नियमित मेन्टेनेन्स
गिजाको रोग सजिलै दोहोरिने भएकाले हरेक 3 महिनामा नियमित जाँच महत्त्वपूर्ण छ। पेरियोडन्टल पकेटको अवस्था जाँचेर विशेषज्ञ सफाइद्वारा सफा राख्छौं। इच्छा भए एउटै दन्त स्वास्थ्यकर्मीले जिम्मा लिने व्यवस्था पनि सम्भव छ, निर्धक्क भन्नुहोस्।
गिजाको रोगको स्व-जाँचका बुँदा
तलका कुरा तपाईंमा लागू हुन्छन् भने दन्त चिकित्सकसँग परामर्श लिनुहोस्।
□ हालै दाँतको लाइन फेरिएजस्तो लाग्छ
□ फिलिङ वा क्राउनको वरिपरि प्रायः सुन्निन्छ
□ धूम्रपान गर्नुहुन्छ (वा पहिले गर्नुहुन्थ्यो)
□ गर्भवती हुनुहुन्छ वा हर्मोनको सन्तुलन फेरिँदैछ
□ मधुमेह छ
□ तनाव धेरै छ
□ 1 वर्षभन्दा बढी दन्त जाँच गराउनुभएको छैन
□ दाँत किट्ने बानी छ, तर नाइट गार्ड प्रयोग गर्नुहुन्न
दैनिक जीवनमा गर्न सकिने गिजाको रोग रोकथाम
सही ब्रस गर्ने बानी
गिजाको रोग रोकथामको आधार दैनिक दाँत माझ्नु हो। दिनमा 2 पटक वा बढी, एक पटकमा लगभग 3 मिनेट लगाएर ध्यानपूर्वक माझ्नुहोस्। ब्रसलाई दाँत र गिजाको सिमानामा 45 डिग्रीको कोणमा राखेर सानो-सानो चलाउनु मुख्य कुरा हो।
साथै, ब्रसले मात्र दाँतबीचको फोहोर पूरै हटाउन सकिँदैन। इन्टरडेन्टल ब्रस वा डेन्टल फ्लस सँगै प्रयोग गर्दा लगभग 80% फोहोर हटाउन सकिन्छ भनिन्छ।
नियमित जाँच
गिजाको रोगका लक्षण थोरै मात्र देखिने भएकाले नियमित जाँचमा चाँडै पत्ता लगाउनु महत्त्वपूर्ण छ। हामी हरेक 3 महिनामा नियमित जाँच सिफारिस गर्छौं, र दन्त स्वास्थ्यकर्मीद्वारा विशेषज्ञ सफाइ र जाँच गर्छौं।
नियमित रूपमा व्यावसायिक हेरचाह गराउँदा गिजाको रोग बढ्न रोकी स्वस्थ मुखको वातावरण कायम राख्न सकिन्छ। इच्छाअनुसार एउटै दन्त स्वास्थ्यकर्मीले जिम्मा लिने व्यवस्था पनि छ, निर्धक्क सोध्नुहोस्।
रोकथाममूलक दन्त उपचार तथा दाँत सफाइको बारेमा थप जानकारी
जीवनशैलीमा सुधार
धूम्रपानले गिजाको रोगको जोखिम धेरै बढाउँछ, किनभने चुरोटमा भएका हानिकारक पदार्थले रक्तसञ्चार बिगारेर गिजाको प्रतिरोधक क्षमता कमजोर बनाउँछन्। धूम्रपान छोड्दा गिजाको रोग बढ्ने क्रम नियन्त्रण गर्न सकिन्छ।
साथै, सन्तुलित खानपान, पर्याप्त निद्रा र तनाव व्यवस्थापन पनि महत्त्वपूर्ण छन्। रोग प्रतिरोधक क्षमता घटेमा गिजाको रोग सजिलै बढ्ने भएकाले सम्पूर्ण शरीर स्वस्थ राख्नुले मुखको स्वास्थ्यमा पनि मद्दत गर्छ।
पेरियोडन्टल पुनर्जनन उपचार
गम्भीर गिजाको रोगमा पनि दाँत नझिकी जोगाउन सकिने सम्भावना छ। हामी गुमेको एल्भियोलर हड्डी र गिजा पुनर्जनन गर्ने विशेषज्ञ उपचार गर्छौं।
Emdogain® पुनर्जनन उपचार
110,000 येन (कर समावेश) / 1 दाँत
गिजाको रोगले गुमेको एल्भियोलर हड्डी र पेरियोडन्टल लिगामेन्ट पुनर्जनन गर्ने उपचार हो। Ministry of Health, Labour and Welfare ले स्वीकृत गरेको बायोएक्टिभ प्रोटिन प्रयोग गरिन्छ, र गिजा कसिलो हुने तथा सौन्दर्यमा सुधारको पनि अपेक्षा गर्न सकिन्छ। संक्रमणको जोखिम कम छ, र सुरक्षित प्रयोगको रेकर्ड पनि छ।
“दाँत हल्लिएकाले झिक्नुपर्छ भनिएको” व्यक्तिले पनि यस उपचारले दाँत जोगाउन सक्ने सम्भावना छ।
हड्डी पुनर्जनन र हड्डी भराइ (GBR)
| दायरा | शुल्क (कर समावेश) | उपयुक्त केस |
|---|---|---|
| सानो दायरा | 55,000 येन / 1 ठाउँ | हड्डीको चौडाइ वा उचाइ अलि अपुग भएमा |
| ठूलो दायरा | 110,000 येन / 1 ठाउँ | फराकिलो हड्डी क्षति, इम्प्लान्टअघिको तयारी |
प्राकृतिक स्रोतबाट बनेको हड्डी भराइ सामग्री प्रयोग गरी हड्डी गुमेको भाग भर्ने उपचार हो। Emdogain सँगै प्रयोग गर्दा अझ बढी पुनर्जनन प्रभावको अपेक्षा गर्न सकिन्छ।
संयोजी तन्तु प्रत्यारोपण (CTG)
110,000 येन (कर समावेश) / 1 दाँत
माथिल्लो बङ्गाराबाट लिइएको गिजाको तन्तु प्रत्यारोपण गरी देखिएको जराको सतह ढाक्ने उपचार हो। गिजा तल झरेर जरा देखिएका, वा दाँतबीचको खाली ठाउँको चिन्ता भएका व्यक्तिका लागि उपयुक्त छ। गमी स्माइल र दाँत सिरिङ्ग हुने समस्या सुधार्न पनि प्रभावकारी छ।
क्राउन लेन्थनिङ (दाँतको क्राउन लम्ब्याउने शल्यक्रिया)
| उपचार | शुल्क (कर समावेश) | विशेषता |
|---|---|---|
| एकल उपचार | 60,500 येन / 1 दाँत | गहिरो गरी कुहिएको वा फुटेको दाँत जोगाउन गिजा तल सार्ने उपचार |
| सानो ब्रेस उपचारसँगै (MTM) | 121,000 येन / 1 दाँत | गिजाको रेखा तल सार्दै दाँतको स्थिति पनि थोरै मिलाएर सौन्दर्य बढाउने |
दाँत गहिरो गरी कुहिएर क्राउन राख्न नसकिने अवस्थामा पनि यस उपचारले दाँत जोगाउन सकिने सम्भावना छ।
शुल्कसम्बन्धी ध्यान दिनुपर्ने कुरा
* माथिका सबै शुल्क आफ्नै खर्चमा उपचारका हुन् (कर समावेश मूल्य)।
* उपचार र केसअनुसार धेरै उपचार मिलाएर गर्न सकिन्छ।
* डेन्टल ऋण पनि उपलब्ध छ। विस्तृत जानकारीका लागि निर्धक्क सोध्नुहोस्।
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू
गिजाको रोग निको हुन्छ?
सुरुको गिजाको सूजन भए सही ब्रसिङ र सफाइले सुधार हुन सक्छ। हड्डी खिइसकेको पेरियोडन्टाइटिसमा पहिलेकै अवस्थामा पूर्ण रूपमा फर्काउन गाह्रो छ, तर रोग बढ्न रोकेर अहिलेको अवस्था कायम राख्न सकिन्छ।
उपचारमा कति समय लाग्छ?
गिजाको रोग कति बढेको छ भन्नेमा भर पर्छ। हल्का भए केही पटकको भ्रमणमै सुधार हुन्छ, तर मध्यम वा बढी भए केही महिना लाग्न सक्छ। सुरुको उपचारपछि नियमित मेन्टेनेन्स आवश्यक हुन्छ, र दीर्घकालीन व्यवस्थापन महत्त्वपूर्ण छ।
गिजाको रोग वंशाणुगत हुन्छ?
गिजाको रोग आफैँ वंशाणुगत हुँदैन, तर गिजाको रोग सजिलै लाग्ने शारीरिक प्रवृत्तिमा वंशाणुगत कारण हुन्छ भनिन्छ। परिवारमा धेरैलाई गिजाको रोग छ भने अझ ध्यानपूर्वक रोकथाम गर्नु महत्त्वपूर्ण छ।
गर्भावस्थामा पनि उपचार गर्न सकिन्छ?
गर्भावस्थामा पनि गिजाको रोगको आधारभूत उपचार सम्भव छ। गर्भावस्थामा गिजाको रोगको जोखिम बढ्ने भएकाले गर्भ स्थिर हुने अवधिमा पुगेपछि जाँच गराउन सिफारिस गर्छौं। उपचार र समय गर्भको हप्ता र स्वास्थ्य अवस्था हेरेर निर्णय गर्छौं, परामर्श लिनुहोस्।
Takadanobaba मा गिजाको रोगको उपचार खोज्दै हुनुहुन्छ?
歯科ハミール高田88 मा गिजाको रोग चाँडै पत्ता लगाउने र उचित उपचारमा जोड दिन्छौं। गिजाबाट रगत आउने वा सुन्निने, वा मुखको गन्धको चिन्ता भए पहिले निर्धक्क परामर्श लिनुहोस्। Takadanobaba स्टेशनबाट पैदल 1 मिनेट, शनिबार र आइतबार पनि खुला हुने भएकाले काम वा विद्यालयबाट फर्कंदा पनि आउन सजिलो छ। नियमित मेन्टेनेन्सद्वारा जीवनभर स्वस्थ दाँत जोगाउन सहयोग गर्छौं।