रोकथाममूलक दन्त उपचार तथा दाँत सफाइ
歯科ハミール高田88 प्रमुख डाक्टर
Masashi Motegi
नमस्ते। म प्रमुख डाक्टर Masashi Motegi हुँ।
दन्त चिकित्साको मुख्य भूमिका “उपचार गर्ने” बाट “जोगाउने” तर्फ सर्दैछ। दाँत कुहिने रोग वा गिजाको रोग लागेपछि उपचार गर्नुभन्दा लाग्नुअघि नै रोक्नु दुखाइ, खर्च र भ्रमणको संख्या न्यूनतम राख्ने सबैभन्दा छोटो बाटो हो।
म “सकेसम्म नसा र दाँत जोगाउने उपचार” लाई आधार मान्छु, र त्यसको आदर्श रूप भनेको घोट्नै नपर्ने मुख कायम राख्नु हो भन्ने ठान्छु। हामी हरेक बिरामीको जोखिमअनुसार सफाइ र घरायसी हेरचाहको सल्लाह दिन्छौं।
हाम्रो आफ्नै क्षेत्र Takadanobaba मा सबैले सजिलै आइरहन सक्ने “पारिवारिक दन्त चिकित्सक” बन्ने लक्ष्य राखेका छौं। नियमित मेन्टेनेन्सका लागि हामीकहाँ आउनुहोस्।
जीवनभरको स्वास्थ्यका लागि रोकथाम
रोकथाममूलक दन्त उपचार भनेको दाँत कुहिने रोग वा गिजाको रोग लागेपछि उपचार गर्नुभन्दा, रोग लाग्नुअघि नै रोक्ने उद्देश्य राख्ने दन्त चिकित्सा हो। दुख्न थालेपछि मात्र क्लिनिक जानुभन्दा स्वस्थ अवस्था कायम राख्न नियमित आउँदा जीवनभर आफ्नै दाँत जोगाउन सकिन्छ।
रोकथाममूलक दन्त उपचारको सबैभन्दा ठूलो फाइदा भनेको उपचारको भार धेरै घटाउन सकिनु हो। दाँत कुहिने रोग वा गिजाको रोग सुरुकै चरणमा पत्ता लागे दुखाइ कम हुन्छ, र उपचारको संख्या र खर्च पनि कम हुन्छ। साथै, नियमित सफाइले मुखभित्र सफा राख्दा दाँत कुहिने र गिजाको रोगको जोखिम नै घटाउन सकिन्छ।
यसबाहेक, हालका अनुसन्धानले मुखको स्वास्थ्य सम्पूर्ण शरीरको स्वास्थ्यसँग गहिरो रूपमा जोडिएको स्पष्ट पारेका छन्। गिजाको रोगले मधुमेह, मुटुरोग, स्ट्रोक, डिमेन्सिया आदिको जोखिम बढाउने कुरा थाहा भएको छ, त्यसैले मुखको हेरचाह सम्पूर्ण शरीरको स्वास्थ्य व्यवस्थापनको महत्त्वपूर्ण अंग हो। रोकथाममूलक दन्त उपचारद्वारा मुख मात्र होइन, सम्पूर्ण शरीरको स्वास्थ्य जोगाउन सकिन्छ।
दाँत कुहिने रोग र गिजाको रोगबाट बच्ने
दाँत कुहिने रोग र गिजाको रोगको मुख्य कारण दाँतमा टाँसिने प्लाक हो। प्लाक ब्याक्टेरियाको थुप्रो हो, जुन खाना खाएको लगभग 8 घण्टामा बन्छ। यसलाई छाडिदिए दाँत कुहाउने एसिड बनाउँछ वा गिजामा सूजन गराउँछ।
दैनिक दाँत माझ्दा केही हदसम्म प्लाक हटाउन सकिन्छ, तर दाँतबीच वा पछाडिका दाँतको भित्री भाग जस्ता माझ्न गाह्रो ठाउँमा फोहोर बाँकी रहन्छ। साथै, प्लाक लगभग 2 दिनमा टार्टर भन्ने कडा पदार्थमा परिणत हुन्छ। टार्टर बनेपछि ब्रसले हटाउन सकिँदैन, र दन्त क्लिनिकमा विशेषज्ञ सफाइ आवश्यक हुन्छ।
नियमित जाँचमा आफैँले थाहा पाउन गाह्रो सुरुको चरणको दाँत कुहिने रोग वा गिजाको रोग पत्ता लगाउन सकिन्छ। सुरुको चरणमा दाँत कुहिएको भए नघोटी बढ्न रोक्न सकिने अवस्था पनि हुन्छ, र गिजाको रोग पनि चाँडै उपचार गरे पहिलेको स्वस्थ अवस्थामा फर्काउन सकिने अवस्था हुन्छ। लक्षण देखिएपछि उपचार जटिल हुन्छ, र दाँतमा पर्ने क्षति पनि ठूलो हुन्छ।
हामी हरेक 3 महिनामा नियमित जाँच सिफारिस गर्छौं। नियमित जाँच गराउँदा समस्या ठूलो हुनुअघि नै पत्ता लगाई मुखको वातावरण सधैँ राम्रो राख्न सकिन्छ। काम वा पढाइमा व्यस्त व्यक्तिले पनि 3 महिनामा एक पटक भए सजिलै निरन्तरता दिन सक्नुहुन्छ।
हाम्रो रोकथाममूलक दन्त उपचार तथा दाँत सफाइका विशेषता
Airflow (EMS) द्वारा प्रभावकारी सफाइ
हामीकहाँ Airflow (EMS) छ, जसले परम्परागत सफाइले हटाउन नसकेको फोहोर प्रभावकारी रूपमा हटाउँछ। Airflow भनेको अति मसिनो पाउडरलाई पानी र हावाको बलले दाँतमा छर्केर दाँतको सतहमा टाँसिएको बायोफिल्म, दाग र टार्टरलाई कोमल रूपमा हटाउने उपकरण हो।
परम्परागत स्केलरको तुलनामा दाँत र गिजामा क्षति कम हुन्छ, र छोटो समयमा फराकिलो भाग सफा गर्न सकिन्छ। कफी, कालो चिया वा चुरोटका दाग पनि प्रभावकारी रूपमा हटाई दाँतको प्राकृतिक सेतोपन फर्काउन सकिन्छ। उपचारका बेला असहजता पनि कम हुन्छ, र आरामसँग सफाइ गराउन सक्नुहुन्छ।
PMTC द्वारा फोहोर पूर्ण रूपमा हटाउने
PMTC (Professional Mechanical Tooth Cleaning) भनेको दन्त स्वास्थ्यकर्मीले विशेष उपकरण प्रयोग गरी गर्ने सफाइ हो। सामान्य ब्रसिङले हटाउन नसकिने दाँतबीच, दाँत र गिजाको सिमाना, पछाडिका दाँतको भित्री भाग जस्ता ठाउँको फोहोर पूर्ण रूपमा हटाउँछ।
विशेष पेस्ट र उपकरणले दाँतको सतह माझेर प्लाक र दाग हटाउनुका साथै सतहलाई चिल्लो बनाउँछ। सतह चिल्लो भएपछि फोहोर टाँसिन कठिन हुन्छ, र दाँत कुहिने तथा गिजाको रोगको रोकथाम प्रभाव बढ्छ।
फ्लोराइड लगाएर दाँत बलियो बनाउने
सफाइपछि फ्लोराइड लगाउँछौं। फ्लोराइडले दाँतको सतहको इनामेल बलियो बनाई कुहिनविरुद्धको प्रतिरोध बढाउँछ। विशेष गरी भर्खरै उम्रिएका स्थायी दाँतको इनामेल अझै परिपक्व नभएकाले फ्लोराइड सोस्ने क्षमता उच्च हुन्छ, त्यसैले यही बेला लगाएको फ्लोराइडले सबैभन्दा राम्रो काम गर्छ। बच्चाको दाँत फेरिने समयअनुसार नियमित फ्लोराइड लगाउन सिफारिस गर्छौं।
नियमित फ्लोराइड लगाउँदा सुरुको चरणमा कुहिएको भागको पुनःखनिजीकरणमा मद्दत गरी दाँत फेरि नयाँ ठाउँमा कुहिनबाट रोक्न सकिन्छ। नदुख्ने र छोटो समयमै सकिने उपचार भएकाले ढुक्क भएर गराउन सक्नुहुन्छ।
जिब्रोको ब्रसले मुखको गन्धको कारण हटाउने
मुखको गन्धको लगभग 80% कारण जिब्रोको सतहमा टाँसिने “जिब्रोको लेप” हो भनिन्छ। जिब्रोको लेप भनेको जिब्रोको सतहमा ब्याक्टेरिया र खानाका टुक्रा जम्मा भएको हो। जिब्रो सफा गर्ने ब्रसले कोमल रूपमा हटाउँदा मुखको गन्ध सुधार्नुका साथै मुखभित्रका ब्याक्टेरिया घटाउने प्रभावको पनि अपेक्षा गर्न सकिन्छ। बिहान दाँत माझ्दा भित्रबाट बाहिरतिर हल्का सुम्सुम्याएझैँ प्रयोग गर्नु मुख्य कुरा हो।
माउथवासले ब्याक्टेरियाको कुल संख्या घटाउने
माउथवास प्रयोग गर्दा मुखभित्रका ब्याक्टेरियाको कुल संख्या घटाई त्यसपछि बढ्ने ब्याक्टेरियाको संख्या पनि नियन्त्रण गर्न सकिन्छ। हामीकहाँ Ci Medical को “Oral Cool” उपलब्ध छ। दैनिक हेरचाहमा समावेश गर्दा घरायसी हेरचाहको गुणस्तर अझ बढाउन सकिन्छ।
ब्रस गर्ने तरिकाको निर्देशनले रोकथामको गुणस्तर बढाउने
रोकथाममूलक दन्त उपचारमा सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा दैनिक घरायसी हेरचाह हो। हामीकहाँ दन्त स्वास्थ्यकर्मीले हरेक व्यक्तिको मुखको अवस्थाअनुसार ब्रस गर्ने तरिकाको निर्देशन दिन्छन्। ब्रस गरेपछि कुल्ला गर्न प्लास्टिकको बोतलको एक बिर्काजति पानी आदर्श हुन्छ भनिन्छ।
धेरै फोहोर बाँकी रहने ठाउँ पहिचान गरी त्यहाँ ध्यान दिएर माझ्ने तरिका बताउँछौं। ब्रस समात्ने र चलाउने तरिकादेखि इन्टरडेन्टल ब्रस र डेन्टल फ्लसको प्रयोगसम्म स्पष्ट सल्लाह दिन्छौं। सही ब्रस गर्ने तरिका सिक्दा घरमा गरिने हेरचाहको गुणस्तर सुध्रिन्छ, र रोकथामको प्रभाव बढ्छ।
नियमित जाँचको विवरण र प्रक्रिया
सोधपुछ र परामर्श
अघिल्लो जाँचपछि केही परिवर्तन भयो कि, वा कुनै लक्षणको चिन्ता छ कि बताउनुहोस्। खानपान र दाँत माझ्ने बानी जस्ता दैनिक हेरचाहबारे पनि सोधेर हरेक व्यक्तिलाई मिल्ने रोकथाम योजना बनाउँछौं।
जाँच र निदान
दाँत कुहिने रोग वा गिजाको रोग छ कि छैन विस्तृत रूपमा जाँच्छौं। पेरियोडन्टल पकेटको गहिराइ नाप्छौं, र पहिले उपचार गरिएका फिलिङ वा क्राउनमा समस्या छ कि छैन पनि हेर्छौं।
उपचारको व्याख्या
जाँचको नतिजाका आधारमा अहिलेको मुखको अवस्था बताउँछौं। दाँत कुहिने रोग वा गिजाको रोग भेटिए चाँडै उपचारको प्रस्ताव गर्छौं, समस्या नभए रोकथामका लागि सल्लाह दिन्छौं। नबुझेको कुरा जे पनि सोध्नुहोस्।
टार्टर हटाउने र सफाइ
विशेष उपकरणले टार्टर हटाई Airflow वा PMTC ले प्लाक र दाग पनि सफा गर्छौं। Airflow ले दाँत र गिजामा कम दबाब पुर्याउँछ, र छोटो समयमा फराकिलो भाग सफा गर्न सक्छ। मुखभित्र सफा र ताजा महसुस हुन्छ।
फ्लोराइड लगाउने र ब्रस गर्ने तरिकाको निर्देशन
सफाइपछि फ्लोराइड लगाएर कुहिनविरुद्धको प्रतिरोध बढाउँछौं। धेरै फोहोर बाँकी रहने ठाउँ भए दन्त स्वास्थ्यकर्मीले ध्यानपूर्वक ब्रस गर्ने तरिका सिकाउँछन्। इन्टरडेन्टल ब्रस र डेन्टल फ्लसको प्रयोगबारे पनि सल्लाह दिन्छौं।
दाँत सफाइको शुल्क
Airflow (दाग हटाउने)
14,300 येन (कर समावेश) / 1 पटक
* सीमित अवधिको मूल्य: 6,600 येन (कर समावेश) मा पनि उपलब्ध (समयअनुसार फरक पर्छ)
अति मसिनो पाउडर र जेट स्प्रेले चियाको दाग वा चुरोटको टार जस्ता दागलाई दाँत र गिजामा क्षति नपुर्याई हटाउँछ। साथै, सिंक वा धारामा जम्ने नदेखिने पानीको पत्रजस्तै दाँतको सतहमा टाँसिएको ब्याक्टेरियाको पत्र “बायोफिल्म” समेत हटाउन सक्ने भएकाले यो रोकथाममूलक सफाइ विधि हो। हाई-प्रेसर वासरजस्तै मसिना खाली ठाउँसम्म पाउडर पुग्ने भएकाले दाँत बाङ्गोटिङ्गो (क्राउडिङ) भएर ब्रस पुग्न गाह्रो हुने व्यक्तिलाई पनि सिफारिस गरिन्छ।
यस्ता व्यक्तिलाई सिफारिस
- कफी, कालो चिया वा वाइन धेरै पिउने व्यक्ति
- चुरोट पिउने व्यक्ति
- दागको चिन्ता भएका व्यक्ति
- छोटो समयमा प्रभावकारी सफाइ चाहने व्यक्ति
PMTC (दाँतको सतह सफाइ)
13,200 येन (कर समावेश) / 1 पटक
विशेष उपकरण र पेस्ट प्रयोग गरी दाँतको सतहमा टाँसिएको प्लाक र दाग पूर्ण रूपमा माझ्ने व्यावसायिक हेरचाह हो। दाँतको सतह चिल्लो बनाउँदा फोहोर फेरि टाँसिन कठिन हुन्छ, र दाँत कुहिने तथा गिजाको रोग रोकथाममा प्रभावकारी हुन्छ।
यस्ता व्यक्तिलाई सिफारिस
- दाँत कुहिने र गिजाको रोग राम्ररी रोक्न चाहने व्यक्ति
- मुखको गन्धको चिन्ता भएका व्यक्ति
- टार्टर सजिलै जम्ने व्यक्ति
- नियमित मेन्टेनेन्स गराउन चाहने व्यक्ति
घरमै गर्न सकिने हेरचाह
सही दाँत माझ्ने आधारभूत कुरा
रोकथामको आधार दैनिक दाँत माझ्नु हो। दिनमा 2 पटक वा बढी, एक पटकमा लगभग 3 मिनेट लगाएर ध्यानपूर्वक माझ्नुहोस्। विशेष गरी सुत्नुअघि दाँत माझ्नु महत्त्वपूर्ण छ। सुतेको बेला र्याल कम निस्कने र ब्याक्टेरिया सजिलै बढ्ने भएकाले सुत्नुअघि राम्ररी फोहोर हटाउनु जरुरी छ।
दाँत माझ्दा धेरै बल नलगाउनु महत्त्वपूर्ण छ। मोटामोटी रूपमा, ब्रसको टुप्पाले नङ हल्का थिच्दा नङ सेतो हुने जति दबाब आदर्श हो। सानो-सानो चलाएर एक-एक दाँत ध्यानपूर्वक माझ्नुहोस्। विशेष गरी दाँत र गिजाको सिमाना, दाँतबीच र पछाडिका दाँतका खाल्डामा फोहोर सजिलै जम्ने भएकाले ध्यान दिएर माझ्नुहोस्। ब्रसका रौँ फैलिए वा बाङ्गिए फोहोर हटाउने क्षमता घट्छ। लगभग महिनामा एक पटक फेर्न सिफारिस गर्छौं।
इन्टरडेन्टल ब्रस र डेन्टल फ्लसको प्रयोग
दाँतलाई माथिबाट हेर्दा अगाडि, पछाडि र दायाँ-बायाँ गरी 4 वटा सतह हुन्छन्। ब्रसले अगाडि र पछाडिका 2 सतह मात्र माझ्न सकिन्छ; दाँतहरू एकअर्कासँग छोइने दायाँ-बायाँका 2 सतहमा ब्रसका रौँ पुग्दैनन्। अर्थात्, फ्लस प्रयोग नगरे दाँतको लगभग आधा सतह माझिएकै हुँदैन। इन्टरडेन्टल ब्रस वा डेन्टल फ्लस सँगै प्रयोग गर्दा फोहोर हटाउने दर लगभग 60% बाट 80% भन्दा बढी पुग्छ।
डेन्टल फ्लसले ब्रस नपुग्ने दाँतबीचको खाली ठाउँ सफा गर्छ। दिनमा 1 पटक, विशेष गरी सुत्नुअघि प्रयोग गर्दा प्रभावकारी हुन्छ। प्रयोग गर्ने तरिका थाहा नभए नियमित जाँचका बेला निर्धक्क सोध्नुहोस्।
इन्टरडेन्टल ब्रस दाँतबीच खाली ठाउँ भएका वा ब्रिज लगाएका व्यक्तिका लागि उपयुक्त हुन्छ। साइज दाँतबीचको चौडाइअनुसार छान्नुहोस्, र जबरजस्ती नघुसाउनुहोस्। उपयुक्त साइजबारे पनि दन्त स्वास्थ्यकर्मीले सल्लाह दिन्छन्।
मुखको अवस्थाअनुसारको टुथपेस्ट
फ्लोराइडयुक्त टुथपेस्ट प्रयोग गर्दा दैनिक रूपमा दाँत कुहिनबाट रोक्न सकिन्छ। फ्लोराइडले दाँतको पुनःखनिजीकरणमा मद्दत गरी इनामेल बलियो बनाउँछ। हामीकहाँ कुहाइ रोकथाम, दाँत सिरिङ्ग हुने समस्या, गिजाको रोग आदिका लागि मुखको अवस्थाअनुसारका विभिन्न टुथपेस्ट उपलब्ध छन्। कुन छान्ने थाहा नभए निर्धक्क सोध्नुहोस्।
खानपान र जीवनशैलीको समीक्षा
गुलियो कुरा बारम्बार खाँदा मुख अम्लीय रहने समय लामो हुन्छ, र दाँत कुहिने जोखिम बढ्छ। खाजाको पटक घटाउनुहोस्, र खाना खाएपछि सकेसम्म चाँडो दाँत माझ्नुहोस् वा कुल्ला गर्नुहोस्।
साथै, राम्ररी चपाएर खाँदा र्याल धेरै निस्कन्छ। र्यालले मुखभित्रको अम्ल निष्क्रिय पार्छ र ब्याक्टेरियाको वृद्धि नियन्त्रण गर्छ। सन्तुलित खाना र नियमित जीवनशैलीले मुखको स्वास्थ्यलाई साथ दिन्छ।
बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू
नियमित जाँच कति-कति समयमा गराउनुपर्छ?
हामी सामान्यतया हरेक 3 महिनामा नियमित जाँच सिफारिस गर्छौं। गिजाको रोग बढेका वा दाँत कुहिने जोखिम उच्च भएका व्यक्तिलाई अझ छोटो अन्तरालमा आउन सिफारिस गर्न सक्छौं।
सफाइ गर्दा दुख्छ?
प्रायः दुख्दैन। Airflow ले परम्परागत स्केलरभन्दा दाँत र गिजामा कम दबाब पुर्याउने भएकाले आरामसँग सफाइ गराउन सक्नुहुन्छ। तर गिजामा सूजन भएमा वा धेरै टार्टर जमेको भएमा केही असहज महसुस हुन सक्छ। दुखाइको चिन्ता भए पहिले नै भन्नुहोस्।
बच्चाले पनि रोकथाममूलक दन्त उपचार गराउन सक्छन्?
हो, सक्छन्। बरु सानैदेखि रोकथाममूलक दन्त उपचार सुरु गर्दा भविष्यमा दाँत कुहिने जोखिम धेरै घटाउन सकिन्छ। फ्लोराइड लगाउने र ब्रस गर्ने तरिकाको निर्देशन जस्ता बच्चाको उमेरअनुसारका रोकथामका उपाय गर्छौं।
बीमा लागू हुन्छ?
नियमित जाँच, सफाइ, टार्टर हटाउने जस्ता उपचार बीमामा गराउन सकिन्छ। तर सौन्दर्यका लागि गरिने सफाइ जस्ता केही उपचार आफ्नै खर्चमा गराउनुपर्ने हुन सक्छ।
दाँत सफाइका लागि मात्र आउन सकिन्छ?
हो, सफाइका लागि मात्र पनि निर्धक्क आउनुहोस्। मुखको स्वास्थ्य कायम राख्न नियमित सफाइ अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ। दाग वा मुखको गन्धको चिन्ता भएका व्यक्तिलाई पनि व्यावसायिक हेरचाहले सुधार गर्न सकिने अवस्था हुन्छ। पहिले निर्धक्क परामर्श लिनुहोस्।
Takadanobaba मा रोकथाममूलक दन्त उपचार खोज्दै हुनुहुन्छ?
歯科ハミール高田88 रोकथाममूलक दन्त उपचारमा जोड दिने दन्त क्लिनिक हो। Airflow र PMTC जस्ता नवीनतम उपकरण भित्र्याएर प्रभावकारी सफाइ प्रदान गर्छौं। Takadanobaba स्टेशनबाट पैदल 1 मिनेट, शनिबार र आइतबार पनि खुला हुने भएकाले काम वा विद्यालयबाट फर्कंदा पनि आउन सजिलो छ।
हामी हरेक बिरामीअनुसारको रोकथाम योजना प्रस्ताव गर्छौं। जीवनभर स्वस्थ दाँत जोगाउन नियमित जाँच सुरु गर्नुहोस्। पहिलो पटक आउने व्यक्ति पनि निर्धक्क परामर्श लिनुहोस्।